የሸማቾችና የንግድ ጥበቃ ባለሥልጣን ችሎት የመጀመርያውን ውሳኔ ሊሰጥ ነው

EthiopianReporter Jul 21 2014

የንግድ ውድድርና የሸማቾች ጥበቃ ባለሥልጣን የዳኝነት ችሎት  ሲመለከታቸው በቆዩ ሦስት ጉዳዮች ላይ ለመጀመርያ ጊዜ ውሳኔ ሊሰጥ መሆኑ ተገለጸ፡፡

ባለሥልጣኑ በአዋጅ በተሰጠው ሥልጣን መሠረት በንግድ ውድድርና በሸማቾች መብት ጥሰቶችን የመከታተልና ዕርምጃ የመውሰድ ኃላፊነት አለበት፡፡ 

በዚህ መሠረት ለመጀመርያ ጊዜ ከሸማቾችና ከንግድ ውድድር ጋር የተያያዙ ናቸው ባላቸውና እስካሁን ሲታዩ ከነበሩ ጉዳዮች ውስጥ በሦስቱ ላይ ሐምሌ 15 ቀን 2006 ዓ.ም. ውሳኔ እንደሚሰጥ፣ የባለሥልጣኑ ዳይሬክተር አቶ መርከቡ ዘለቀ አስረድተዋል፡፡

ለመንግሥት ሠራተኞች ይደረጋል ከተባለው የደሞዝ ጭማሪ ጋር ተያይዞ ሰሞኑን በአገልግሎትና በሸቀጣ ሸቀጥ ዋጋ ጭማሪ ላይ በተሰጠ ጋዜጣዊ መግለጫ ላይ እንደተገለጸው፣ በባለሥልጣኑ ሥር ባለው ችሎት ውሳኔ ይሰጥባቸዋል የተባሉትን ሦስት ጉዳዮች ዝርዝር ይዘትና ጭብጥ  ግን ከመጥቀስ ተቆጥበዋል፡፡ ሆኖም የባለሥልጣኑ የዳኝነት ችሎት ለመጀመርያ ጊዜ በሦስት ጉዳዮች ላይ ውሳኔ እንደሚሰጥ አስታውቀዋል፡፡

ከዚህ በኋላም በተመሳሳይ ችሎት ውሳኔ ይሰጥባቸዋል የተባሉ ጉዳዮች እንዳሉ፣  ሰሞኑንም በተፈጠሩ ከሸማቾች መብቶች ጋር ሊያያዙ በሚችሉ ጉዳዮች ላይ፣ አፋጣኝ ዕርምጃ እንዲወሰድባቸው የሚያስችሉ መረጃዎች እየተጠናከሩ እንደሆነ ተጠቁሟል፡፡

የዳኝነት ችሎቱ በአዋጁ የተከለከሉ ተግባራትን በፈጸሙ ነጋዴዎች ወይም ነጋዴ ባልሆኑ ግለሰቦች ላይ አስተዳደራዊ ዕርምጃዎችን ወይም ቅጣቶችን የሚወስን ነው፡፡ ከዚህም በተጨማሪ ተገቢ ያልሆነ የንግድ ውድድርን በሚመለከት በአዋጁ የተመለከቱ ድንጋጌዎች ተጥሰው ጉዳት የደረሰባቸው ነጋዴዎች ለደረሰባቸው ጉዳት አግባብ ባለው ሕግ መሠረት እንዲካሱ የማድረግ ሥልጣንም አለው፡፡ እንዲሁም የሸማቾች ጥበቃን በሚመለከት በአዋጁ የተመለከቱ ድንጋጌዎች ተጥሰው በተፈጸመ ግብይት ጉዳት የደረሰባቸው ሸማቾች አግባብ ባለው ሕግ መሠረት እንዲካሱ ለማድረግ የሚያስችል የዳኝነት ሥልጣን ይኖረዋል፡፡

በአዋጁ የተከለከሉ ተግባራት ተብለው ከተቀመጡ ድርጊቶች መካከል የንግድ ዕቃዎች ስላላቸው ጥራት፣ መጠን፣ ብዛት፣ ተቀባይነት፣ ምንጭ፣ ባህሪ፣ ውሁድ ወይም ጥቅም የተሳሳተ መረጃ መስጠትና የሌላ ነጋዴ የንግድ ዕቃዎችንና አገልግሎቶችን በአሳሳች መንገድ መግለጽ ይጠቀሳሉ፡፡ የንግድ ዕቃዎችና አገልግሎቶችን በማስታወቂያ እንደተነገረላቸው አለመሸጥ ወይም ማስታወቂያው የመጠን ውሱንነት መኖሩን ካልተገለጸ በስተቀር፣ ሸማቾች በሚፈልጉት መጠን ልክ አለመሸጥ የተከለከሉ ድርጊቶች ተብለው በአዋጁ ከተቀመጡ በርካታ ድርጊቶች ውስጥ የተካተቱ ናቸው፡፡

በሸማቾች መካከል አላስፈላጊ አድልኦ መፈጸም ከክልከላዎቹ መካከል አንዱ ነው፡፡ በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ መንገድ ፍትሐዊ የመሸጫ ዋጋ ወይም የመግዣ ዋጋ መወሰንም አዋጁ ክልከላ ብሎ ያስቀመጠው ተግባራት መሆናቸውን ያመለክታል፡፡ ማንኛውም ነጋዴ በንግድ ውድድር ላይ ጉልህ የሆነ አሉታዊ ተፅዕኖ የሚያስከትል  ስምምነት ወይም ቅንብር ውስጥ መሳተፍም የሚያስጠይቅ መሆኑም በአዋጁ ተቀምጧል፡፡

ተገቢ ባልሆነ የንግድ ውድድር ተብለው ከተዘረዘሩ ድርጊቶች መካከል ደግሞ ማኅበራዊ የሆኑ የሌላ ነጋዴ የንግድ መረጃዎችን በቀድሞ ወይም በሥራ ላይ ባሉ ሠራተኞች አማካይነት ማግኘት፣ ወይም ለማግኘት መሞከር፣ ወይም መረጃዎቹን በማግኘት የነጋዴውን ደንበኞች በማስኮብለል ወይም ተወዳዳሪነቱን በመቀነስ ዓላማ መጠቀም አንዱ ነው፡፡

አሳማኝ ኢኮኖሚያዊ ምክንያት ሳይኖር በዕቃዎችና አገልግሎቶች አቅርቦት ግዥ ላይ በደንበኞች መካከል በዋጋና በሌሎች ሁኔታዎች ልዩነት መፍጠር የሚያስጠይቅ ነው፡፡ ችሎቱ በባለሥልጣኑ ሥር ይሁን እንጂ ከባለሥልጣኑም ሆነ ከሌላ አካል ገለልተኛ ሆኖ የሚሠራ መሆኑን፣ ዳኞቹም በጠቅላይ ሚኒስትሩ የሚሾሙ እንደሆነ አዋጁ ያመለክታል፡፡

Read 32344 times