21 May 2014 Written by  Ethiopianreporter

የፍትሕ ማሻሻያ ፕሮግራም መሳካቱን ወይም አለመሳካቱን ለማወቅ መለካት አለበት

“የፍትሕ ማሻሻያ ፕሮግራም መሳካቱን ወይም አለመሳካቱን ለማወቅ መለካት አለበት” ዶ/ር መንበረ ፀሐይ ታደሰ፣ የፍትሕና የሕግ ሥርዓት ምርምር ኢንስቲትዩት ዋና ዳይሬክተር 

በመንግሥታዊ ተቋማት ተግባራዊ የሚደረጉ የማሻሻያ ፕሮግራሞች ተግባራዊ መሆን አለመሆናቸውንና በተቋማቱ ውስጥ መኖር አለመኖራቸውን እንዴት ማወቅ እንደሚቻል፣

የልምድ ልውውጥ የሚደረግበትና ለአምስት ቀናት የሚቆይ የአገር ውስጥና የውጭ ኤክስፐርቶች የሚወያዩበት  ዓውደ ጥናት ከግንቦት 11 ቀን 2006 ዓ.ም. ጀምሮ እየተካሄደ ነው፡፡ 

በአሜሪካው ሀርቫርድ ኬኔዲ ስኩል፣ በእንግሊዙ ዓለም አቀፍ ተራድኦ ድርጅት (ዲኤፍአይዲ) እና በኢትዮጵያ የፍትሕና የሕግ ሥርዓት ምርምር ኢንስቲትዩት ከግንቦት 11 እስከ 15 ቀን 2006 ዓ.ም. በሀርመኒ ሆቴል በመካሄድ ላይ በሚገኘው፣ ‹‹የፍትሕ አስተዳደርና ደኅንነት አመላካቾች›› በሚለው የዓውደ ጥናት ውይይት ላይ ከእስያ፣ ከአፍሪካ፣ ከእንግሊዝ፣ ከአሜሪካና ከሌሎች አገሮች የተውጣጡ ሰፊ ልምድና ዕውቀት ያላቸው ኤክስፐርቶች እየተወያዩ ነው፡፡ 

ዓውደ ጥናቱን አስመልክቶ ሪፖርተር ያነጋገራቸው የፍትሕና የሕግ ሥርዓት ምርምር ኢንስቲትዩት ዋና ዳይሬክተር ዶ/ር መንበረ ፀሐይ ታደሰ እንደገለጹት፣ በኢትዮጵያም ሆነ በሌሎች አገሮች የማሻሻያ ፕሮግራሞች አሉ፡፡ ለምሳሌ የፍትሕ ማሻሻያ ፕሮግራም አንዱ ነው፡፡ በመሆኑም ይኼ ማሻሻያ ፕሮግራም የታለመለትን ዓላማ እያሳካ መሆን አለመሆኑን መለካት አስፈላጊ መሆኑን ተናግረዋል፡፡

በምሳሌነት የጠቀሱት የፍትሕ ሥርዓቱን በሚመለከት ስለኢትዮጵያ የተናገሩት ዶ/ር መንበረ ፀሐይ ፍትሕን ተደራሽና ቀልጣፋ ለማድረግና የዳኞችን ነፃነት ለማምጣት እየተሠራ መሆኑን ጠቁመው፣ ‹‹መሻሻል መኖር አለመኖሩ እንዴት ነው የምናውቀው? ቀርፀንስ ወደ ሥራ ለመለወጥ ምን ምን መሠረታዊ መረጃዎችን መጠቀም አለብን? መረጃ የምንሰበስበው እንዴት ነው?›› በሚሉ ነጥቦችና ሌሎች ጉዳዮችም ላይ ሰፋ ያለ ውይይት እንደሚደረግ፣ ጠቃሚ የሆነ የልምድ ልውውጥና ግብዓት ሊገኝ እንደሚችል ያላቸውን እምነት ተናግረዋል፡፡ 

በዕድገትና ትራንስፎርሜሽን ዕቅዱ ላይ ኢትዮጵያ በርካታ ዕቅዶችን ማስቀመጧን የጠቆሙት ዋና ዳይሬክተሩ፣ የተቀመጡት ዕቅዶች በአግባቡ እየተተገበሩ መሆኑን ለማወቅ መለካት መቻል እንዳለበት ገልጸዋል፡፡ መንግሥት ላስቀመጣቸው ዕቅዶች መለኪያ ቢኖረውም፣ የሌሎች አገሮች ልምድንና የኢትዮጵያን ልምድ አንስቶ በመወያየት መድረኩ ጥሩ ግንዛቤ የሚጨበጥበት እንደሚሆን ዶ/ር መንበረ ፀሐይ ተስፋ አድርገዋል፡፡  

ብዙዎቹ ባለሙያዎች ከሀርቫርድ ኬኔዲ ስኩል የመጡ ቢሆንም፣ ከተለያዩ ስምንት አገሮች ወደ ኢትዮጵያ የመጡትና ከኢትዮጵያም ከጠቅላይ ሚኒስትር ጽሕፈት ቤት፣ ከፍትሕ ሚኒስቴር፣ ከፍርድ ቤቶች፣ ከፓርላማ፣ ከፖሊስ፣ ከማረሚያ ቤቶችና ከተለያዩ ተቋማት የተሰባሰቡ ባለሙያዎች ጋር በሚደረገው ውይይት ጥሩ ግብዓት እንደሚገኝ ዶ/ር መንበረ ፀሐይ አስረድተዋል፡፡

የኢትዮጵያ መንግሥት ማሻሻያዎችን ቀርጾ እየመራና ወደ ተግባር በመለወጥ ብዙ ርቀት መጓዙን የተናገሩት ዋና ዳይሬክተሩ፣ ዓውደ ጥናቱ በየዓመቱ በእንግሊዝ አገር የሚካሄድ ቢሆንም፣ ዘንድሮ ኢትዮጵያ ውስጥ እንዲደረግ የሆነበት ምክንያት መንግሥት ብዙ የተጓዘባቸው የለውጥ እንቅስቃሴዎች መኖራቸው መሆኑን ጠቁመዋል፡፡