×

Warning

JUser: :_load: Unable to load user with ID: 844

Criminal Law Blog (84)

የአዲስ አበባ ፖሊስ ኮሚሽን ለተለያዩ የመገናኛ ብዙሀን በሰጠው መግለጫ በአዲስ አበባ ከተማ 28 ሰዎች መሞታቸውን፣ በፖሊስ ከተያዙ ሰዎች መካከል በርካቶች በምክር መለቀቀቃቸውን፣ 174 ሰዎች በሕግ አግባብ በፍርድ ሒደት ተጠያቂ እንደሚሆኑ እንዲሁም 1204 ሰዎች በቁጥጥር ሥር ውለው ሠንዳፋ እንዲቆዩ ከተደረገ በኋላ ለማነፅና ወደፊት ሲታረሙ ወደ ሕብረተሰቡ ለመቀላቀል ሲባል ጦላይ ላልተወሰነ ጊዜ እንደሚቆዩ በይፋ ተገልጿል፡፡ ወንጀል ከመፈፀሙ በፊት ወንጀልን መከላከልና ወንጀል ተፈጽሞ ሲገኝ የወንጀል ምርመራ የማጣራት፣ ተጠርተሪዎችን በሕግ አግባብ የማሰር፣ የታሰሩትን ሰዎች ፍርድ ቤት በማቅረብ እንደ ፍርድ ቤት ትዕዛዝ መፈፀም ሕጋዊ እና ዋነኛ የፖሊስ ሥራ ከመሆኑ በተጨማሪ…
ይህንን ጽሑፍ እንዳስቀምጥ የገፋፋኝ ምክንያት በተደጋጋሚ በሀገራችን እያስተዋልኩት ያለው ጥንቃቄ ያልተሞላበት፣ በግድየለሽነት ላይ የተመሠረተ የወንጀል ስፍራ ምርመራ በማየቴ ነው፡፡ በተለይ በቅርቡ በመስቀል አደባባይ ሁለት ትላልቅ ወንጀሎች ተፈፅመው የወንጀል ስፍራ ጥበቃው እና ምርመራው ክፍተት ያለበት፣ በሳይንስ ያልተደገፈ እና በቀጣይ ለሚካሄደው የታክቲክም ሆነ የቴክኒክ ምርመራዎች አሉታዊ አስተዋፅኦ እንደሚኖረው በማየቴ ነው፡፡ በዚህ መሠረት በዝች አጭር ጽሑፍ ስለ ወንጀል ስፍራ ምንነት፣ የወንጀል ስፍራ ጠቀሜታ፣ የወንጀል ስፍራ አጠባበቅ እና ተያያዥነት ያላቸውን ሃሳቦች በማንሳት እንደሚከተለው ቀርባል፡፡ የወንጀል ስፍራ ምንነት የወንጀል ስፍራ ማለት ወንጀል የተፈፀመበት ቦታ ሆኖ ለወንጀል ምርመራው ጠቀሜታነት ያላቸው አካላዊና…
በምርመራ ወቅት በፖሊስ ጣቢያ የተሰጠ የምስክሮች ቃል በፍ/ቤት ያለው ተቀባይነት፤ ሕጉ፣ ትግበራው እና የሰበር ችሎት አቋም አንድ ወንጀል ስለመፈጸሙ እና ድርጊቱን ፈጽሟል ተብሎ የተጠረጣሪው ሰው የድርጊቱ ፈጻሚ ስለመሆኑ ፖሊስ ምርመራውን በሚያከናውንበት ጊዜ ከሚያጣራባቸውና ከሚያረጋግጥባቸው የማስረጃ ዓይነቶች መካከል አንዱ የሰው ምስክሮች ናቸው፡፡ ይህን መሰረት በማድረግ የዚህ ጹሁፍ ዓላማ የወ/መ/ስ/ስ/ህ/ቁ 145ን ህጉን ፣በፍ/ቤት ትግበራ ያለውን የህጉን ትርጉም እና የሰበር ችሎት የህግ ትርጉም አቋምን ከተከሳሽ መብት አኳያ በማመዛዘን ያስዳስሳል፡፡ የወ/መ/ስ/ስ/ህ/ቁ 145 በፖሊስ ምርመራ የተሰጠ ቃል በማስረጃነት ሊቀርብ ስለመቻሉ (1) ዐቃቤ-ህጉ ወይም ተከሳሹ ሲያመለክት በፖሊስ ምርመራ ጊዜ የተሰጠውን የምስክርነት…
  መግቢያ ወንጀል በአጠቃላይ ፀር መሆኑ እሙን ነው፡፡ ከክቡር የሰው ህይወት አንስቶ፣ ጤንነትን፣ ክብርን፣ ደህንነትን፣ ንብረትን፣ አስተሳሰብን፣ ሰላምንና አጠቃላይ የሀገርን ማህበረሰባዊ፣ ኢኮኖሚያዊ፣ ፖለቲካዊና ጥቁም ባህላዊ መረጋጋቶች ላይ ጥላ የሚያጠላና የሚያናጋ መሆኑ አያጠራጥርም፡፡ ይህ ሁኔታ እንዳይከሰት ጥበቃ የሚያደርጉ የተለያዩ ህጎች ቢኖሩም የወንጀል ህግ አይነተኛ መሳሪያ ተደርጎ ይወሰዳል፡፡ የወንጀል ህግ ማህበረሰባዊ፣ ፖለቲካዊና ኢኮኖሚያዊ ጥበቃዎችን በሚያደርግበት ወቅት የማህበረሰቡንና የግለሰብን (ወንጀል አድራጊን) መብት ባማከለ መልኩ የሚቀረፀም የህግ አይነት ነው፡፡ በህግ ፍልስፍናውም ሆነ በኢትዮጵያ የወንጀል ህግ ላይ ይህ አይነት ሚዛናዊነት (Balance) በአግባቡ የሚነሳና የሚንፀባረቅ ነው፡፡ ከእነዚህ ሚዛናዊነት መካከል የግለሰቦች ነፃ…
የኢሕአዴግ ሊቀመንበር የነበሩት አቶ ኃይለ ማርያም ደሳለኝ የአባል ድርጅቶቹ ሊቃነ መናብርት ጋር በመሆን የግንባሩ የሥራ አስፈጻሚ ኮሚቴ ለአሥራ ሰባት ቀናት ያደረገውን ግምገማ መሠረት በማድረግ ማብራሪያና መግለጫ እንደሰጡ ይታወሳል፡፡ በመግለጫውም የተሻለ አገራዊ መግባባት ለመፍጠርና የዴሞክራሲ ምህዳሩን ለማስፋት በጥፋታቸው ምክንያት ጉዳያቸው በፖሊስ ምርመራ ላይ ያሉ ክስ ተመሥርቶባቸው በዓቃቤ ሕግ ክትትል ላይ ያለ፣ እንዲሁም የተፈረደባቸውንም ጨምሮ አንዳንድ የፖለቲካ ፓርቲ አባላትና ግለሰቦች የወንጀል ምርመራው እንደሚቋረጥ፣ ክሳቸው እንደሚነሳ ወይም ምሕረት እንደሚደረግላቸው አስታውቀው እንደነበር ይታወቃል፡፡ ይሁን እንጂ ኋላ ላይ ምሕረት የተባለው ጉዳይ ቀረና በይቅርታ፣ ምርመራ በማቋረጥና ክስን የማንሳት ሒደት ቀጥሎ በሺዎች…
የፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ሰበር ሰሚ ችሎት በቅጽ 21 በመዝገብ ቁጥር 123046 በይግባኝ ባይ አቶ አዲሱ ገመቹ እና በመልስ ሰጭ የአ/ብ/ክ/መ ዓ/ህ መካከል በነበረው የወንጀል ክስ ላይ አንድ አሽከርካሪ በቸልተኝነት በተለያዩ ሰዎች ላይ አካል ጉዳት ሲያደርስ የወንጀል ሕግ ቅጣቱን ከፍ ከሚያደርግበት በቀር በቸልተኝነት ተደራራቢ አካል ጉዳት ማድረስ ወንጀል እንደፈጸመ ተቆጥሮ ተደራራቢ ወንጀል ክስ ሊቀርብበት እንደማይችል እና ጥፋተኛ ተብሎ ሊቀጣም እንደማይችል ትርጉም ሰጥቷል፡፡ የጉዳዩ አመጣጥ ባጭሩ ይግባኝ ባይ በሰሜን ሸዋ ዞን ከፍተኛው ፍርድ ቤት የወንጀል ሕግ አንቀጽ 543/3/ትን በመተላለፍ በሚያሽከረክረው ተሸከርካሪ ውስጥ ተሳፋሪ የነበሩትን ሁለት ሰዎች…
Wearing prison uniform; - is it a right or duty of accused persons? በዚህ መነሻ ጽሑፍ በዋነኝነት ማንሳት የተፈለገው በወንጀል የተጠረጠሩ ሰዎች በፍርድ ቤት ንፁህ ወይም ጥፋተኛ ተብሎ እስከሚፈረድባቸው ድረስ በማቆያ “ማረፊያ ቤት” በሚቆዩበት ጊዜ የማቆያ “ማረፊያ” ቤቱን ዩኒፎርም መልበስ ግዴታ ነው ወይስ መብት የሚለው እና እንዲለብሱ ከተደረጉ ከተጠርጣሪው እንደ ንፁህ ተደርጎ የመቆጠር መብት (Presumption of Innocence) ጋር ምን ይመስላል የሚል ይሆናል፡፡ ማንኛውም ሰው በወንጀል ያለመጠርጠር መብት የለውም፡፡ ሆኖም አንድ ሰው በወንጀል ድርጊት ሲጠረጠር ተገቢ የሆነ የህግ ስርዓት በመከተል በፍርድ ቤት ጥፋተኛ እስከሚባል ድረስ እንደ…
It is to be recalled that (two days ago) the Ethiopian ruling party (EPRDF) announced that it has decided to release political prisoners in order to pave a way for a national reconciliation and to enhance democracy in the country. I would say this is something praise worthy. My compliment to EPRDF for taking this bold measure. I would say, this should be just the beginning of the deep reform what EPRDF promised us. However, in the heated discussion about the release of prisoners I…
የወንጀል ፍትሕ አስተዳደር ውጤታማ መሆኑ ከሚረጋገጥበት መንገድ አንዱ፣ የወንጀል ክሶች በአግባቡ ተጣርተው ለፍርድ ቤት ቀርበው ጥፋተኞች ተገቢውን ቅጣት በተቻለ ፍጥነት ሲያገኙ ነው፡፡ ጥፋተኞች ነፃ የሚወጡበት ወይም ንጹሐን ጥፋተኞች የሚባሉበት ወይም ፍትሕ የሚዘገይበት የወንጀል አስተዳደር እንዳይኖር ማድረግ ከጥሩ አስተዳደር የሚጠበቅ ነው፡፡ በአገራችን ባለፉት ዓመታት በተለያዩ አውዶች የተደረጉ ጥናቶች እንደሚያሳዩት፣ የዓቃቤ ሕግ የማስቀጣት አቅም (Conviction Rate) አነስተኛ እንደሆነ ይነገራል፡፡ ባንድ ወቅት በቀድሞው የፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ምክትል ፕሬዚዳንት የተደረገ ጥናት እንደሚያመለክተው፣ ለፍርድ ቤት ቀርበው ዕልባት ካገኙ መዝገቦች ውስጥ ተከሳሾች ጥፋተኛ ተብለው የቅጣት ውሳኔ የተሰጠው በ33.1 በመቶ መዝገቦች…
በዚህ ጽሑፍ በግል ክስ ምንነት እና ጠቀሜታውን እንዲሁም በኛ ሀገር ህግ ያለውን ቦታ ለማሳየት ይሞከራል፡፡ የወንጀል ክስ ምንነት የወንጀል ክስ ማለት የወንጀል ህግን በመተላለፍ ጥፋት የፈፀመ ሰው ላይ ፍርድ ቤት ጥፋተኛ በማለት ቅጣት ለጥፋቱ በህጉ የተቀመጠውን ቅጣት እንዲጥልበት ክሱን ለማቅረብ ስልጣን ባለው አካል የሚቅብ ክስ ወይም አቤቱታ ነው፡፡ This article is suspended because of receipt of notification of claimed copyright infringement
በማያ ጋዜጣ ሐምሌ የታተመ በሰሞኑ የፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት የችሎት ውሎዎች በፌዴራል ጠቅላይ ዐቃቤ ሕግ እና በፌዴራል ፖሊስ ኮሚሽን የጋራ የወንጀል ሕጉን የማስፈጸም ተግባር ከፍተኛ የመንግሥት ኃላፊዎች፣ የተለያዩ መንግስታዊ መሥሪያ ቤቶች ዳይሬክተሮችን ጨምሮ በሙስና ወንጀል ተጠርጣሪነት ተይዘው የጊዜ ቀጠሮ እየተጠየቀባቸው የሚገኙት እስከ ሣምንቱ አጋማሽ ድረስ ቁራቸው 45 የደረሱ ተጠርጣሪዎች በእሥር ላይ የሚገኙ መሆናቸው ይታወቃል፡፡ የሕግ እርምጃው ቀጣይነት ያለው መሆኑንም በመንግስት መገናኛ ብዙሃን በኢቢሲ መግለጫ ተነግሯል፡፡ የተጠርጣሪዎችን በእሥር ላይ መዋል ተከትሎ በመንግስትም ሆነ በግል መገናኛ ብዙሃን ተጠርጣሪዎቹ ፈጽመውታል ተብሎ ስለተጠረጠሩበት ወንጀል ዝርዝር የገንዘቡን መጠን ጨምሮ በስፋት…
እኔ አንቺን ስጠብቅ ጠበኩሽ እኔማ……. እዚያው ሰፈር ቆሜ በአክሱም ቁመና በላሊበላ ዕድሜ እግሮቼን ተክዬ ቀኔን አስረዝሜ ትመጫለሽ ብዬ በቆምኩበት ስፍራ ስንት ነገር መጣ ስንት ነገር ሄደ ስንት ጊዜ ነጋ ስንቴ ጎህ ቀደደ በቀጠርሽኝ ስፍራ ስጠብቅሽ ቆሜ ስንት ሳቅ አለፈ ስንትና ስንት እንባ ስንቴ ክረምት ሆነ ስንቴ ጸደይ ጠባ…….. ታገል ሰይፉ መግቢያ ዋስትና በሕገ መንግሥትም ሆነ የሕገ መንግስቱ የበታች በሆኑ በርካታ ሕጎች የታፈረና የተከበረ መሠረታዊው ከሆነው የሰው ልጅ የመዘዋወር ነፃነትና ንፁሕ ሆኖ የመገመት መብት ጋር ጥብቅ ቁርኝት ያለው ሰብዓዊ መብት ነው፡፡ የሰው ልጅ እንደፈለገ ለመዘዋወር ሁለት…
መግቢያ በአሁኑ ወቅት በስፋት ተቀባይነት ካገኙ የሰብአዊ መብት ድንጋጌዎች በወንጀል ተከሰው ለጠበቃ የመክፈል አቅም ለሌላቸው ሰዎች የሕግ ድጋፍ መስጠት አንዱ ነው። በመሆኑም ተከላካይ ጠበቃ የማግኘት መብት የተከሰሱ ሰዎች ካሏቸው ሕገ-መንግስታዊ መብቶች ቀዳሚው ነው ቢባል ማጋነን አይሆንም። ለምን ቢሉ በዓለማቀፋዊም ይሁን በአሕጉራዊ ስምምነቶች እንዲሁም በዝርዝር ብሄራዊ ሕጎች እውቅና የተሰጣቸውና ጥበቃ የሚደረግላቸው የተከሰሱ ሰዎች መብቶች የሚከበሩበት በመሆኑ ነው። የተከሰሱ ሰዎች ፍርድ ቤት ሲቀርቡ ሊከበሩላቸው የሚገቡ በርካታ መብቶች አሏቸው። ከእነዚህ ውስጥ በዳኝነት አካላት ፊት በእኩልነት የመታየት፣ ጥፋተኝነታቸው እስካልተረጋገጠ ድረስ ንፁህ ተደርገው የመገመት፣ ፍትሀዊ በሆነና በግልጽ ችሎት የመዳኘት፣ የተፋጠነ…